A convite da Sociedade Eslovena de Sociologia, a Professora Ana Cristina Santos contribuiu para a coluna Between the Lines – um espaço onde a sociologia e a ficção se cruzam para interpretar o mundo social – partilhando um dos livros que mais influenciou o seu pensamento académico e o seu percurso de investigação.
O trabalho selecionado foi Regressa a Reims de Didier Eribon, publicado originalmente em 2009 e posteriormente editada pela Penguin Books (2019) e pela Iztok Ilc (2022) na sua edição eslovena. A contribuição original de Ana Cristina Santos foi escrita em inglês e posteriormente traduzida para esloveno para publicação.
Na sua reflexão, Ana Cristina Santos explora a forma como o livro de memórias de Eribon – escrito de um ponto de vista sociológico e psicossocial – ressoa com a sua própria investigação sobre questões LGBTQI+, envelhecimento, classe, pertença e deslocação. Destaca o poderoso envolvimento do livro com trajectórias de vida, rupturas sociais, memória e a relação duradoura com os locais de origem, temas que também emergem fortemente do seu trabalho de campo com histórias de vida queer. Enquadrada como uma narrativa de transformação, Regresso a Reims é descrita como uma obra sobre “romper, libertar-se, sair – para reconstruir.
—
Returning to Reims, by Didier Eribon
Inglês
Being a compulsive reader of fiction, my sociological work on LGBTQI+ issues and ageing has been influenced by a number of authors and books over the years. The moment of selecting that one book is always daunting. Fortunately, when looking back and even in my recent readings, other books would have equal standing in this reflection about diversity, displacement and the search for a sense of self, crucial to becoming a subject of rights. However, something touched me beyond words when reading Returning to Reims, by Didier Eribon, published originally in 2009 and, later on, in an English translation with Penguin Books. Truly overwhelming and beautifully written, this is a story that cuts across a thousand layers of belonging and letting go, like an always unfinished melody, intersecting rural and urban, class, sexual orientation, loss, ruptures and discoveries along the life course. Written by a sociologist, it is a memoir about becoming – or coming of age, if you prefer – written in the most poignant, honest way. The style of writing, making clear use of a psychosocial approach, resonates with much of what I encountered during fieldwork with queer people, whose life stories, despite their diversified backgrounds, seemed to converge in this shared pain regarding their – daily or mediated by past memories – relation with the place of origin. Do we ever escape it, fully? Do we dream about returning, actually? What is there that is so terribly painful and simultaneously inescapably hopeful when looking back and putting our childhood self and ourselves today side by side? Is our work a way to respond to challenges faced back then or do we somehow hope we may contribute to transform a place by simply embracing the extent to which we changed over the years? In one sentence, this is a book about breaking up, breaking free, breaking out – to rebuild. The perfect moment to recall another unsurmountable (fictional?) writer who once said “There is a crack in everything, that’s how the light gets in” (Leonard Cohen, Anthem).
Esloveno
Ker sem obsedena bralka leposlovja, je na moje sociološko delo o LGBTQI+ vprašanjih in staranju tekom let vplivalo veliko avtorjev in knjig. Trenutek izbire tiste ene knjige je vedno nekoliko zastrašujoč. Na srečo, ko pogledam nazaj, pa tudi na svoja nedavna branja, lahko rečem, da bi številne knjige imele enako pomembno mesto v mojih razmišljanjih o raznolikosti, iztirjenosti in iskanju občutka sebe, tako ključnih za postajanje subjekt pravic. Vendar pa me je nekaj ganilo onkraj besed, ko sem brala Vrnitev v Reims Didierja Eribona, ki je bila prvotno objavljena leta 2009 in kasneje prevedena v angleščino pri založbi Penguin Books.
To je resnično prepričljiva in čudovito napisana zgodba, ki jo preči tisoč plasti pripadanja in zapuščanja, kot nikoli nedokončana melodija, ki preči ruralno in urbano, razred, spolno usmerjenost, izgubo, prelome in odkritja skozi življenjski potek. Napisana s strani sociologa na najbolj ganljiv in iskren način, gre za spomin o postajanju – ali odraščanju, če želite.
Slog pisanja, ki se jasno naslanja na psihosocialni pristop, odmeva z marsičim, kar sem srečala med raziskovalnim delom s kvir ljudmi, katerih življenjske zgodbe – ne glede na raznolika ozadja – oscilirajo okoli skupne bolečine glede njihovega odnosa s svojim mestom izvora, bolečine, ki je bodisi dnevna ali posredovana skozi pretekle spomine. Ali kdaj pobegnemo temu – v celoti? Ali sanjamo o vrnitvi – in to resno? Kaj je tisto, kar je tako strašno boleče in hkrati neizogibno polno upanja, ko gledamo nazaj in postavljamo svojega otroškega jaza ob bok sebi danes? Ali je naše delo način, kako odgovarjamo na izzive, s katerimi smo se soočali takrat, ali pa nekako upamo, da lahko prispevamo k preoblikovanju prostora preprosto s tem, da sprejmemo, koliko smo se skozi čas spremenili?
V enem stavku – to je zgodba o razhajanju, osvobajanju, bežanju – za ponovno izgrajevanje. Popoln trenutek, da se spomnimo drugega neprekosljivega (fikcijskega?) pisca, ki je nekoč rekel: “V vsem je razpoka, tako tudi vstopi svetloba” (Leonard Cohen, Anthem).
–
